Petirtaan Jolotundo: Keabadian Air Para Dewa di Lereng Suci Gunung Penanggungan
Oleh: Eyang Ananta Prabhavasta — Sejarawan Arkeologi Nusantara, Spiritualis
Ing lereng Gunung Penanggungan sing megah, ana sawijining situs sing dadi saksi bisu keagungan peradaban Jawa Timur: Petirtaan Jolotundo. Ora mung ditinggalake minangka tumpukan watu, Jolotundo isih urip nganti saiki—banyune sing bening tansah mili, ngelingake kita marang kawicaksanan leluhur sing ora mung mbangun candi, nanging uga mbangun sistem sing bisa awet nganti atusan taun.
📜 SEJARAH PETIRTAAN JOLOTUNDO
Petirtaan Jolotundo dibangun ing taun 977 Masehi (899 Saka), ing masa transisi kekuasaan Jawa Timur, nalika Dinasti Isyana lagi jaya. Angka taun iki penting banget amarga mbantah sawetara teori sing ngubungake Jolotundo karo tokoh-tokoh sing lair sawise taun iki.
Nama Situs: Petirtaan Jolotundo
Lokasi: Lereng Gunung Penanggungan, Jawa Timur
Tahun Pembuatan: 977 M (899 Saka)
Masa: Dinasti Isyana, era Raja Makutawangsa Wardhana
Kualitas Air: Terbaik kedua di dunia setelah Zamzam
Fungsi: Pemandian suci, tempat penyucian diri, pertapaan
💧 KUALITAS AIR: WARISAN TEKNOLOGI LELUHUR
Salah sawijining keajaiban Jolotundo sing paling nggumunake yaiku kualitas banyune. Pengujian nuduhake yen banyu Jolotundo tetep bening tanpa endapan sanajan wis disimpen pirang-pirang taun. Iki sing ndadekake Jolotundo dipercaya duwe kualitas banyu paling apik nomer loro ing donya sawise Air Zamzam.
Leluhur kita ora mung milih lokasi kanthi acak. Jolotundo dibangun ing lereng Gunung Penanggungan sing nduweni sistem hidrologi alami sing luar biasa. Banyu sing metu saka sumber-sumber ing gunung mili liwat lapisan-lapisan watu sing nyaring kanthi alami, ngasilake banyu sing bening lan sugih mineral.
🏛️ ARSITEKTUR SUCI: REPLIKA GUNUNG MAHAMERU
Desain Jolotundo ora sembarangan. Konsep Samudra Mantana (pengadukan samudra) diwujudake ing tata letak lan pancuran banyu. Pancuran utama sing metu saka tembok watu melambangake Gunung Mahameru, gunung suci sing dadi pusat alam semesta mitologi Hindu.
Ing sisih kiwa lan tengen, ana pancuran-pancuran liyane sing nglambangake gunung-gunung cilik ing sakubenge Mahameru. Kabeh rancangan iki nduweni tujuan kanggo nggawe replika miniatur alam semesta (mandala) ing ngendi para pertapa lan raja bisa nglakoni ritual penyucian diri.
📖 RELIEF MAHABHARATA TERTUA
Jolotundo nyimpan relief Mahabharata paling tuwa ing Nusantara. Ana 16 panel relief sing nyritakake crita-crita saka wiracarita India. Panel 1-13 njupuk crita saka Mahabharata, dene panel 14-16 saka crita Khatasarisagara.
Salah siji relief sing misuwur yaiku crita Dewi Mrgayawati lan Udayana. Iki sing ndadekake sawetara peneliti ngira yen Jolotundo ana hubungane karo Raja Udayana saka Bali. Nanging, angka taun 977 M nuduhake yen Jolotundo wis dibangun sadurunge raja iki lair. Jeneng "Udayana" sing ana ing relief bisa uga mung minangka petunjuk crita, dudu jeneng raja.
🧘 FUNGSI SPIRITUAL HINGGA KINI
Gunung Penanggungan ing jaman kuna diarani Gunung Pawitra, gunung suci sing dipercaya minangka panggonan para dewa lan leluhur. Jolotundo dumunung ing lerenge, dadi panggonan sing pas kanggo para pertapa lan wong-wong sing golek penyucian diri.
Nganti saiki, akeh wong sing teka menyang Jolotundo ora mung kanggo ndeleng kaendahane, nanging uga kanggo melu ritual penyucian diri. Banyu sing mili dipercaya nduweni berkah lan bisa ngresiki jiwa. Jolotundo isih urip—banyune mili, wong-wong teka, lan donga-donga dipanjatake ing sacedhake sumber suci iki.
🔍 TELUSUR LEBIH DALAM
Sawise ngerti sejarah Jolotundo, coba renungake:
- ❓ Kepiye carane leluhur kita bisa mbangun sistem hidrologi sing awet nganti atusan taun, tanpa teknologi modern?
- ❓ Apa makna spiritual saka banyu suci ing Jolotundo kanggo masyarakat Jawa kuna lan saiki?
- ❓ Saka kedadeyan iki, apa sing bisa disinaoni babagan hubungan manungsa, alam, lan spiritualitas?
🏮 KESIMPULAN
Petirtaan Jolotundo minangka warisan leluhur sing ora mung megah ing arsitektur, nanging isih migunani nganti saiki. Dheweke dadi saksi yen wong Jawa kuna wis nduweni kawruh teknologi sing dhuwur, nanging tetep ngelingake yen teknologi kudu selaras karo alam lan spiritualitas.
Banyu Jolotundo sing mili nganti saiki minangka pesan saka jaman kuna: yen leluhur kita ora mbangun kanggo awake dhewe, nanging kanggo generasi-generasi sing bakal teka. Jolotundo dudu kuburan watu, nanging sumber urip sing isih nyritakake babagan keagungan, kawicaksanan, lan katresnan marang alam.
🔗 Baca Juga:
- Gapura Bajang Ratu: Pintu Suci Peringatan Raja Jayanegara, Ikon Arsitektur Majapahit
- Candi Arimbi: Peninggalan Megah Majapahit untuk Ratu Tribhuwana
- Gunung Kuncung dan Makam Wali Wonosegoro: Pusat Kadewaguruan Pra-Majapahit
🏛️ MAJAPOST — Majapahit Official Story. Mewarisi Api Pelopor Nusantara • Menelusuri Jejak Situs, Spiritualitas, dan Peradaban.
📌 Playlist Tutur Tinular
🔍 #Jolotundo #Petirtaan #GunungPenanggungan #SitusKuno #AirZamzam #ArsitekturJawa #EyangAnantaPrabhavasta
© 2026 MAJAPOST — Majapahit Official Story. Pusaka Obor Suryatikta: Menerangi Jejak Situs, Menjaga Marwah Bangsa.
"Dari masa silam, untuk masa depan yang terang."
⚠️ MAJAPOST — Majapahit Official Story. Gambar-gambar dokumentasi dari situs Petirtaan Jolotundo.
MAJAPOST
Tidak ada komentar:
Posting Komentar